پمپ‌های آتش نشانی

پمپ‌های آتش نشانی

پمپ از اولین وسایلی است که بشر برای بهره گیری هرچه بیشتر از منابع آب اختراع کرده و بتدریج انواع و اقسام آنرا جهت استفاده در شرایط مختلف ابداع نموده است . ایرانیان قدیم نیز در اختراع و بکارگیری این ماشین نقش عمده ای داشته اند . بعنوان نمونه چرخ ایرانی یا دولاب یک پمپ ساده است که توسط نیروی کارگر دوران نموده و آب را بوسیله قاشقکهایی به سطح بالاتر انتقال می‌دهد. اختراع اولین پمپ به روش علمی را به دانشمند معروف ارشمیدس (278 تا 212 قبل از میلاد) نسبت می‌دهند. نوع تکامل یافته این پمپ هنوز هم در صنعت تحت نام « پمپ پیچی» یا « پیچ ارشمیدس» کاربرد زیادی دارد.

فصل 1 ـ آشنایی با انواع پمپ و کاربرد آن

1-1 – تاریخچه پمپ

بعد از انقلاب صنعتی اروپا هنگامی که روش سری سازی و تولید انبوه محصولات جایگزین روش ساخت تک محصولی گردید و توجیه اقتصادی هر پروژه در کنار مسائل فنی آن نیز مطرح شد ، پمپ هایی با ظرفیت و راندمان بالا توسط کشورهای صنعتی طرح و ساخته شد.

با پیدایش تئوریهای جدید طراحی و تکنولوژی ساخت، تدریجاً رقابت فشرده‌ای بین سازندگان پمپ ایجاد گردید. در نتیجه ساخت، بسیاری از انواع قدیمی آن بکلی منسوخ و بالعکس تولید انواع جدید فوق العاده گسترش یافت.

امروزه متداولترین نوع پمپ در جهان و در کشور ما پمپمی است که فیزیکدان فرانسوی پاین (1714-1647) به عنوان مخترع آن شناخته شده و به نام « پمپ سانتریفوژ» نامگذاری گردیده است . لازم به تذکر است که تئوری استفاده از نیروی سانتریفوژ جهت انتقال آب را دانشمند معروف «لئوناردو داوینچی» در قرن پانزدهم پیشنهاد کرد. قدیمی‌ترین این نوع پمپ که پره‌های آن چوبی و دارای دو انحنا می‌باشد در قرن هیجدهم در یکی از معادن مس پرتقال کشف شده و هم اکنون در موزه هنرهای ملی پاریس نگهداری می‌شود. قدمت این پمپ را به قرن پنجم میلادی نسبت می‌دهند.

تا اواسط قرن نوزدهم کلیه پیشرفتهای مربوط به طراحی و ساخت پمپ‌های سانتریفوژ محرمانه و محدود به فعالیت بعضی محققین و کارخانجات بوده است. اولین کار به روش علمی و صنعتی در سال 1890 توسط برادران سولزر شروع و بسرعت موجب گسترش روش طراحی پمپ‌های سانتریفوژ گردید. با ابداع پمپ‌های نیمه سانتریفوژ و محوری، سه نوع فوق الذکر تحت نام واحد « توربوپمپ ها» شناخته شدند.

 

1-2- تعریف پمپ :

پمپ ماشینی است برای انرژی دادن به سیالات که بوسیله یک نیروی خارجی به حرکت در می‌آید. این نیرو ممکن است مانند پمپ‌های دستی توسط شخص و یا از طریق الحاق و متصل کردن پمپ به یک موتور مناسب فراهم گردد.

تعریف دیگری از پمپ :

بطور کلی پمپ به دستگاهی اطلاق می‌گردد که انرژی مکانیکی را از یک منبع خارجی اخذ و به سیالی که از آن عبور می‌نماید ، انتقال دهد. در نتیجه انرژی سیال بعد از خروج از ماشین افزایش می‌یابد. از این دستگاه برای انتقال سیال به یک ارتفاع هندسی معین و یا حرکت سیال در مدارهای مختلف هیدرولیکی و سیستم‌های لوله کشی و بطور کلی انتقال سیال از نقطه ای به نقطه دیگر استفاده می‌شود.

مشخصات هیدرولیکی مدارهای مختلف و همچنین خصوصیات فیزیکی و شیمیایی سیال از نظر گرانروی، وزن مخصوص ، درجه حرارت، خورندگی و همچنین وجود اجسام ناخالص و گازهای همراه با سیال و سرانجام مقدار حجم عبوری سیال از پمپ در واحد زمان و فشار مورد لزوم سبب آن شده است تا انواع پمپ‌ها با ساختمان و طرز کارهای مختلف ساخته و تولید شود.

مکانیسم و نحوه انتقال انرژی مکانیکی از پمپ به سیال، در پمپ‌های مختلف به قدری متفاوت است که نمی‌توان یک تئوری جامع را در مورد اقسام پمپ‌ها بکار برد. به این جهت پمپ‌ها را به گروههای مختلف تقسیم کرده و هر دسته را بطور جداگانه مورد مطالعه قرار می‌دهند.

 

1-3- تقسیم بندی پمپ ها:

تقسیم بندی پمپ‌ها براساس عوامل مختلفی صورت می‌گیرد. این تقسیم بندی می‌تواند بر مبنای مورد مصرف، ساختمان داخلی، نحوه انتقال انرژی به سیال و سرانجام نوع سیال عبوری انجام شود. متداولترین نحوه تقسیم بندی پمپ‌ها بر مبنای نحوه انتقال انرژی به سیال است.

در این روش پمپ‌ها به دو دسته اصلی تقسیم می‌گردند:

دسته اول ـ پمپ هایی که انتقال انرژی از آنها به سیال بطور دائمی انجام می‌گیرد.

این پمپ‌ها را به نام پمپ‌های دینامیکی می‌نامند.

دسته دوم ـ پمپ هایی که انتقال انرژی از آنها به سیال به صورت متناوب با پریودیک می‌باشد. این پمپ‌ها به نام پمپ‌های جابجایی نامیده می‌شوند.

شکل (1-1) تقسیم بندی پمپ‌ها و شکل (1-2) متداولترین انواع آنها را نشان می‌دهند. در زیر به ترتیب اهمیت و بطور اختصار به توضیح پمپ هایی که بیشترین مورد استفاده را دارند، می‌پردازیم.

 

1-4- توربو پمپ‌ها :

توربو پمپ‌ها که در زبان انگلیسی به پمپ‌های چرخی (پروانه ای) معروف هستند در بین کلیه انواع پمپ ها، به علت شکل ساده ساختمانی، نسبت پایین حجم به قدرت مصرفی و تنوع فراوان مواد مصرف، نسبت به سایر پمپ‌ها از اهمیت بیشتری برخوردار می‌باشند.

ساختمان اصلی این پمپ‌ها از اجزاء زیر تشکیل می‌گردد:

ـ پخش کننده : که وظیفه اصلی آن هدایت سیال از محیط خارج تا ورود به پمپ است.

ـ یک یا چند چرخ (پروانه): که هر یک دارای تعدادی پره می‌باشند. انتقال انرژی به سیال در این قسمت انجام می‌شود.

ـ کاهش دهنده : که مقداری از انرژی جنبشی سیال را به انرژی پتانسیل تبدیل می‌نماید.

ـ جمع کننده یا ظرف حلزونی : که در ضمن پوسته پمپ را نیز تشکیل می‌دهد.

سیال بعد از خروج از کاهش دهنده وارد این قسمت شده و سپس به خارج از پمپ هدایت می‌گردد.

در شکل (1-2) شمای ساده یک توربوپمپ از نوع سانتریفوژ با اجزاء مختلف آن نشان داده شده است.

 

برای مطالعه ادامه مطلب، فایل زیر را دانلود نمایید.

پمپ‌های آتش نشانی